Medische Encyclopedie – Apotheek Marne – Amstelveen

Apotheek Marne

Marne 130 1186PJ Amstelveen Tel:020 220 99 00 Fax:020 220 99 09

Medische Encyclopedie

Inhoud

tocilizumab

Tocilizumab onderdrukt afweerreacties van het lichaam. Het hoort bij de interleukine-remmers. Tocilizumab is een biological. Dit betekent dat het door levende cellen in celkweken wordt gemaakt.

Artsen schrijven het voor bij reumatoïde artritis, jeugdreuma (juveniele idiopathische artritis, JIA) reuscelarteritis en in sommige gevallen bij COVID-19 (corona).

Wat doet tocilizumab en waarbij gebruik ik het?

Reumatoïde artritis

Verschijnselen
Reumatoïde artritis (RA) is een ontsteking van de gewrichten. Het geeft pijn, stijfheid en zwelling in de gewrichten van bijvoorbeeld de handen, polsen, enkels of voeten. Meestal zijn de verschijnselen er zowel links als rechts in dezelfde gewrichten. Door de ontsteking wordt het gewricht dik en gevoelig, soms ook warm. Op den duur raken de gewrichten beschadigd.

Oorzaak
Reumatoïde artritis is een auto-immuunziekte. Dat betekent dat het lichaam afweerstoffen maakt tegen eigen lichaamscellen, in dit geval van de gewrichten. Hierdoor ontstaat een ontsteking die het gewricht verder beschadigt. Het is onbekend waarom het lichaam zich keert tegen de eigen cellen.

Werking
Tocilizumab remt in het lichaam het effect van bepaalde eiwitten, de interleukines. Deze eiwitten ontstaan bij ontstekingen zoals bij reuma. Ze maken de ontsteking erger, waardoor weer nieuwe interleukines vrijkomen. Door de interleukines te remmen wordt dit proces doorbroken.

Tocilizumab is een DMARD: een zogenaamde Disease Modifying Antireumatic Drug. Dit zijn medicijnen die de schade aan de gewrichten door reuma kunnen afremmen. Ze hebben geen snelle invloed op de pijn, maar kunnen de ontstekingsverschijnselen onderdrukken.

Behandeling
Artsen schrijven tocilizumab meestal voor als andere DMARD’s onvoldoende werken. Het wordt vaak gebruikt in combinatie met methotrexaat, ook een DMARD.

Effect
Net als de andere DMARD`s werkt tocilizumab niet meteen. De werking is meestal binnen 12 weken merkbaar.

Lees meer over reumatoïde artritis . “

Juveniele idiopathische arthritis (jeugdreuma, reuma bij kinderen)

Artsen schrijven tocilizumab soms voor bij kinderen met gewrichtsontstekingen, zoals juveniele idiopathische artritis (jeugdreuma). 

Bij jeugdreuma zijn bepaalde gewrichten ontstoken. Het geeft pijn, stijfheid en zwelling in de gewrichten van bijvoorbeeld handen, polsen, enkels of voeten. Door de ontsteking wordt het gewricht dik en gevoelig, soms ook warm. Op den duur kunnen de gewrichten beschadigd raken of kan groeiachterstand optreden.

Werking en effect
Tocilizumab remt in het lichaam het effect van bepaalde eiwitten, de interleukines. Deze eiwitten ontstaan bij ontstekingen zoals bij reuma. Ze maken de ontsteking erger, waardoor weer nieuwe interleukines vrijkomen. Door de interleukines te remmen wordt dit proces doorbroken. Hierdoor vermindert de ontsteking en wordt de jeugdreuma afgeremd.

Tocilizumab is een DMARD: een zogenaamde Disease Modifying Antirheumatic Drug. Dit zijn medicijnen die de schade aan de gewrichten door reuma kunnen afremmen. Ze werken niet snel tegen de pijn, maar ze kunnen de ontstekingsverschijnselen onderdrukken. De klachten als pijn en stijfheid nemen meestal na enkele weken af.

Behandeling
Artsen schrijven vaak tocilizumab voor als andere medicijnen onvoldoende werken. Het wordt vaak gebruikt in combinatie met methotrexaat, ook een DMARD.

Lees meer over juveniele idiopathische arthritis (jeugdreuma, reuma bij kinderen) . “

Reuscelarteriitis

Artsen schrijven tocilizumab soms voor bij een onsteking van de slagader (reuscelarteriitis).

Bij reuscelarteriitis is een bloedvat aan de zijkant van het hoofd ontstoken, U merkt dit aan (hevige) hoofdpijn en een rode brandende huid. Verder kan het bloedvat opgezet zijn en knobbelig aanvoelen. Ook kunt u last hebben van koorts, minder trek in eten en slechter zien. 

Werking en effect
Tocilizumab remt in het lichaam het effect van bepaalde eiwitten, de interleukines. Deze eiwitten ontstaan bij ontstekingen zoals bij reuscelarteriitis. Ze maken de ontsteking erger, waardoor weer nieuwe interleukines vrijkomen. Door de interleukines te remmen wordt dit proces doorbroken. Hierdoor wordt de ontsteking minder en wordt de ontsteking aan de slagader afgeremd.

Tocilizumab is een DMARD: dit is een Disease Modifying Antirheumatic Drug. Dit zijn medicijnen die niet snel tegen de pijn werken, maar ze kunnen de ontstekingsverschijnselen onderdrukken. Hierdoor worden de klachten minder. 

Behandeling
Artsen schrijven tocilizumab vaak voor als methotrexaat onvoldoende werkt. 

Lees meer over reuscelarteriitis . “

COVID-19 (corona)

COVID-19 is de ziekte die wordt veroorzaakt door het coronavirus SARS-CoV-2. Coronavirussen leven in de neus en de keel. Ze kunnen zich verspreiden van mens tot mens door bijvoorbeeld hoesten, niezen of door te zoenen.

Verschijnselen 
Bij een groot deel van de besmette mensen verloopt deze ziekte zonder ernstige verschijnselen. Maar vooral bij mensen met een verminderde afweer, zoals ouderen en langdurig zieken, kan dit ernstig verlopen. Deze mensen kunnen een longontsteking krijgen en hieraan overlijden.

Milde verschijnselen die veel voorkomen:

  • verkoudheidsklachten zoals neusverkoudheid, loopneus, niezen en keelpijn;
  • hoesten;
  • benauwdheid;
  • koorts;
  • plotseling verlies van reuk en/of smaak (zonder neusverstopping).

Heeft u een van deze klachten? Laat u zich dan testen. Wilt u meer weten over het testen op COVID-19? Kijk dan op de website van het RIVM.

Behandeling en effect
De milde klachten van COVID-19 verdwijnen meestal vanzelf. Artsen schrijven tocilizumab voor bij mensen die ernstig ziek zijn door COVID-19 en die hier extra zuurtstof voor krijgen of aan de beademing liggen. Tocilizumab remt de ontstekingsreactie in het lichaam. Het wordt samen met andere medicijnen gegeven, namelijk met corticosteroïden. Tocilizumab kan de kans verlagen dat u aan COVID-19 overlijdt. 

Lees meer over covid-19 (corona) . “

Wat zijn mogelijke bijwerkingen?

Soms (bij 10 tot 30 op de 100 mensen)

  • Verkoudheidsklachten. Denk hierbij aan hoesten, keelpijn, een verstopte neus of een loopneus.

  • Te veel cholesterol in het bloed, waardoor de kans op hart- en vaatziekten groter wordt.

    Heeft u al een te hoog cholesterol in uw bloed? Dan zal uw arts u daar extra op controleren.

  • Roodheid, blauwe plekken, jeuk en zwelling op de plaats van injectie.

    Deze verschijnselen zijn voorbijgaand.

Zelden (bij 1 tot 10 op de 100 mensen)

  • Meer kans op infecties, zoals longontsteking  een ontsteking diep in de huid, of infecties in de blaas en urinewegen. 

    Infecties ontstaan eerder omdat de lichaamseigen afweer is verminderd. Een van de oorzaken is dat de aanmaak van witte bloedcellen is verminderd. Uw arts zal daarom uw bloed regelmatig controleren. Krijgt u koorts, rillingen, blaren in de mond of op de huid of andere verschijnselen van een infectie, raadpleeg dan altijd uw arts.

  • Hoofdpijn

  • Duizeligheid

  • Gewichtstoename

  • Hoge bloedruk

  • Afwijkingen in de hoeveelheid mineralen in het lichaam.

    De hoeveelheid kalium kan te laag worden. 

  • Opgezwollen enkels en onderbenen.

    Dit komt door te veel verwijding van de bloedvaten in de benen. Meestal verdwijnt dit na enkele weken. Raadpleeg uw arts, als u er hierna nog steeds last van heeft.

  • Hoge bloeddruk

  • Niet goed kunnen slapen of angst

  • Maagdarmklachten, als misselijk zijn, verstopping en diarree. 

  • Overgevoeligheid voor dit medicijn. U merkt dat aan huiduitslag, galbulten of jeuk. Raadpleeg dan uw arts. In zeer zeldzame gevallen ontstaat een ernstige overgevoeligheid. Dit is te merken aan: koorts, ernstige benauwdheid, opgezwollen mond, tong, keel of gezicht, huiduitslag, ademhalingsproblemen, flauwvallen, blaren op de lippen en op de slijmvliezen van de mond en geslachtsdelen. Stop in deze gevallen met dit medicijn en waarschuw meteen een arts of ga naar de Eerstehulpdienst. 

    Als u overgevoelig bent mag u het medicijn in de toekomst niet meer gebruiken. Geef dat door aan de apotheker. Het apotheekteam let er dan op dat u het medicijn niet opnieuw krijgt. 

Zeer zelden (bij minder dan 1 op de 100 mensen)

  • Leverschade. U kunt dit merken aan een gevoelige, opgezwollen buik, buikpijn of een gele verkleuring van het oogwit of van de huid. Waarschuw dan meteen uw arts

    Uw arts zal uw leverwaarden regelmatig controleren. 

  • Ontsteking aan een uitstulping in de dikke darm. U merkt dit aan buikpijn links onder in de buik. In zeldzame gevallen kan de onsteking ook naar de buikholte gaan. U merkt dit aan buikpijn die erger wordt, koorts, overgeven, bloedverlies uit de anus of sufheid. Waarschuw dan onmiddelijk een arts. 

    Meestal gaat de ontsteking vanzelf over. 

  • Ontsteking van het slijmvlies in de mond. U merkt dit aan een droge en gevoelige mond, bloedingen, blaasjes en kloofjes in de mond. Ook kan uw tandvlees gaan opzwellen en rood en gevoelig worden. 

    Raadpleeg uw arts als u hier veel last van heeft. 

  • Een maagzweer. U merkt dat aan zeurende pijn in de bovenbuik, ernstige maagpijn of pijn achter het borstbeen. Door deze beschadiging kunt u bloedingen in de maag krijgen. Dit merkt u aan bloederige diarree of zwarte, teerachtige ontlasting. Stop dan met het gebruik en neem contact op met een arts. Ook kan het voorkomen dat u bloed braakt. Neem dan meteen contact op met een arts.

  • Nierstenen. Dit merkt u aan hevige pijn in uw buik of zij, misselijkheid en braken of pijn bij het plassen. U kunt ook last hebben van rode, bruine of stinkende urine. 

    Waarschuw uw arts als u hier last van heeft. 

  • Te trage werking van de schildklier. Een te langzame schildklier merkt u aan vermoeidheid, een koud gevoel en gewichtstoename.

    Merkt u dat u hier last van heeft? Raadpleeg dan uw arts.

  • Te veel vet in het bloed, waardoor u meer kans heeft op hart- en vaatziekten. 

Uitleg frequenties

Regelmatig : bij meer dan 30 op de 100 mensen
Soms : bij 10 tot 30 op de 100 mensen
Zelden : bij 1 tot 10 op de 100 mensen
Zeer zelden : bij minder dan 1 op de 100 mensen

Mag ik tocilizumab gebruiken met andere medicijnen?

Dit medicijn heeft wisselwerkingen met andere medicijnen. In de tekst hieronder staan alleen de werkzame stoffen van deze medicijnen, dus niet de merknamen. Of uw medicijn een van die werkzame stoffen bevat, kunt u nagaan in uw bijsluiter onder het kopje 'samenstelling'.

De medicijnen waarmee de belangrijkste wisselwerkingen optreden, zijn de volgende.

  • Vaccins. Overleg met uw arts als u gevaccineerd gaat worden. Bepaalde vaccins mag u niet gebruiken. Tocilizumab vermindert de werkzaamheid van deze vaccins en verhoogt de kans op bijwerkingen ervan. Dit betreft onder andere bof-mazelen-rodehondvaccin (BMR), gelekoortsvaccin, rotavirusvaccin en BCG-vaccin.
    Bij andere vaccins moet u soms een extra vaccinatie krijgen of moet uw bloed onderzocht om te kijken of het vaccin goed heeft gewerkt. Dit betreft onder andere influenzavaccin, tetanusvaccin en vaccin tegen baarmoederhalskanker.
  • Sommige medicijnen tegen kanker. Vraag aan uw apotheker om welke medicijnen dit gaat. De werking of bijwerkingen van deze medicijnen kunnen veranderen. Overleg hierover met uw arts.

Twijfelt u eraan of een van de bovenstaande wisselwerkingen voor u van belang is? Neem dan contact op met uw apotheker of arts.

Kan ik met dit medicijn autorijden, alcohol drinken en alles eten of drinken?

Autorijden, alcohol drinken en alles eten?
Ja, dat kan. U mag autorijden, en u mag eten en drinken zoals u normaal doet.

Mag ik dit medicijn gebruiken als ik zwanger ben, wil worden of borstvoeding geef?

Zwangerschap
Overleg met uw arts. U kunt dit medicijn beter NIET gebruiken als u zwanger bent of binnenkort wilt worden.
Over het gebruik van dit medicijn tijdens de zwangerschap is nog te weinig bekend.

Gebruik daarom tijdens en tot en met 6 maanden na de behandeling betrouwbare anticonceptie. Bijvoorbeeld de pil of condooms.

Meld het in elk geval aan uw arts en apotheker zodra u zwanger bent, of binnenkort wilt worden. Zo mogelijk kan uw arts u (tijdelijk) een ander medicijn voorschrijven. Een medicijn, waarvan wel bekend is dat het veilig is voor u en het kind.

Borstvoeding
Wilt u borstvoeding geven, overleg dan met uw arts. Het is niet bekend of dit medicijn in de moedermelk terechtkomt en of het schadelijk voor de baby is. Mogelijk kan de arts u (tijdelijk) een ander medicijn voorschrijven, waarvan wel bekend is dat u het veilig kunt gebruiken.

Hoe gebruik ik dit medicijn?

Dit medicijn kunt u zelf toedienen met een injectie of u krijgt het toegediend in het ziekenhuis met een infuus.

Hoe?
Infuus: Het medicijn wordt via een infuus gedurende 1 uur toegediend.

Injectie: Als u het medicijn zelf gaat toedienen krijgt u instructies van uw arts of verpleegkundige. Tocilizumab moet u vlak onder de huid inspuiten. Kies steeds een andere injectieplaats. U kunt bijvoorbeeld kiezen voor plekken in uw dij of buik.

Wanneer?
Infuus: U krijgt meestal 1 keer in de 2 of 4 weken een toediening met een infuus.

Injectie: U gebruikt de injectie meestal 1 keer per week of 1 keer in de 2 weken.

Hoelang?
Het kan tot 12 weken duren voor u iets merkt van het goede effect van dit medicijn. U kunt wel al eerder last krijgen van sommige bijwerkingen. Het is de moeite waard het gebruik toch door te zetten. Voor veel mensen weegt het voordeel van het gebruik uiteindelijk op tegen het nadeel.

Terug naar overzicht