Medische Encyclopedie – Apotheek Marne – Amstelveen

Apotheek Marne

Marne 130 1186PJ Amstelveen Tel:020 220 99 00 Fax:020 220 99 09

Medische Encyclopedie

Inhoud

saxagliptine

Saxagliptine is een verlager van de bloedglucose. Het behoort tot de zogenaamde DPP-4-remmers. Deze zorgen dat de hoeveelheid insuline na een maaltijd beter op peil is en dat het lichaam minder glucose aanmaakt.

Artsen schrijven het voor bij diabetes mellitus (suikerziekte).

Wat doet saxagliptine en waarbij gebruik ik het?

Diabetes mellitus

Saxagliptine wordt gebruikt bij type-2-diabetes. Dit type diabetes werd vroeger ouderdomsdiabetes genoemd.

Verschijnselen
Bij diabetes bevindt zich te veel glucose in het bloed. Dit veroorzaakt dorst, een droge mond, veel plassen, wazig zien, moeheid, lusteloosheid en slecht genezende wonden. Verder is een te hoog bloedglucose schadelijk voor de ogen, het hart, de nieren en de zenuwen.

Oorzaak
Hoe ontstaat dit teveel aan glucose? Na een maaltijd maakt het lichaam glucose uit koolhydraten, bijvoorbeeld uit suiker, brood en aardappels. De glucose die zo in het bloed komt, kan worden gebruikt als brandstof, bijvoorbeeld door de hersenen.

Ook slaan de lever en spieren glucose op als voorraad voor later. Hiervoor hebben ze insuline nodig. Insuline wordt in de alvleesklier gemaakt.

Bij type-2-diabetes zijn de lever en spieren minder gevoelig voor insuline. Er is dan meer insuline van de alvleesklier nodig. Soms kan de alvleesklier niet zo veel insuline aanmaken. Het gevolg is dat niet alle glucose wordt opgeslagen en de hoeveelheid glucose in uw bloed stijgt.

Behandeling
Om de hoeveelheid glucose in uw bloed te verlagen, kunt u meer bewegen en minder calorierijk eten. Het lichaam wordt dan weer gevoeliger voor insuline. Hierdoor is er minder insuline nodig om de glucose uit uw bloed op te nemen. Als dit niet voldoende helpt, zal uw arts meestal een glucoseverlagend medicijn voorschrijven.

Meestal schrijft de arts eerst de glucoseverlager metformine voor. Als metformine onvoldoende werkt zal de arts er een andere glucoseverlager bij doen, zoals glimepiride, tolbutamide of pioglitazon. Pas als deze combinatie onvoldoende effect heeft, kan de arts er voor kiezen saxagliptine voor te schrijven samen met één van deze medicijnen. Soms kan de arts kiezen voor saxagliptine als u overgevoelig bent voor een van andere glucoseverlagers.

Werking
De darmwand maakt gedurende de dag bepaalde stoffen aan, de zogenaamde incretines. Deze incretines prikkelen de alvleesklier om meer insuline af te geven en remmen de lever om glucose aan het bloed af te geven. Het resultaat is dat de hoeveelheid glucose in het bloed daalt.

Na een maaltijd maakt de darmwand meer incretines aan om de hoeveelheid glucose van een maaltijd sneller te kunnen verwerken. De incretines worden daarna weer afgebroken door het enzym DPP-4.

Saxagliptine remt dit DPP-4-enzym, waardoor de incretines langer kunnen werken en het lichaam de glucose uit een maaltijd beter kan verwerken. De grote schommelingen in de hoeveelheid glucose in het bloed komen dan minder voor.

Effect
Saxagliptine werkt binnen enkele uren en de werking houdt 24 uur aan.

De verschijnselen van diabetes nemen geleidelijk af. Dorst, vaak plassen en een droge mond verdwijnen meestal binnen enkele dagen. Vermoeidheidsklachten verminderen meestal binnen enkele weken. Behalve als uw vermoeidheid door iets anders komt dan door de diabetes.

Het is belangrijk dat u dit medicijn uw leven lang elke dag inneemt. Op de lange termijn zult u dan minder kans hebben op oogschade, nierproblemen, slecht genezende wonden en zenuwpijn. Verder is het belangrijk een gezonde levensstijl te houden: niet roken, voldoende bewegen en een gezond dieet.

Lees meer over diabetes mellitus . “

Wat zijn mogelijke bijwerkingen?

Zelden (bij 1 tot 10 op de 100 mensen)

  • Hoofdpijn

    Blijft u hier last van houden, raadpleeg dan uw arts.

  • Maagdarmklachten, zoals buikpijn, diarree, misselijkheid en braken en zeer zelden verstopping.

    Neem contact op met uw arts als u hier te veel last van heeft. Waarschuw uw arts bij zeer hevige aanhoudende buikpijn (zie Ontsteking van de alvleesklier).

  • Duizeligheid en vermoeidheid.

  • Verkoudheidsverschijnselen, zoals een zere keel, hoesten, verstopte neus, voorhoofdsholteontsteking of loopneus.

  • Blaasontsteking

  • Wazig zien in het begin van de behandeling. Ook kan uw gezichtvermogen de eerste maanden veranderen.

    Dit komt doordat uw ogen aan de veranderingen in de bloedglucose moeten wennen. Wacht dus liefst nog een aantal weken met het aanmeten van een (nieuwe) leesbril.

Zeer zelden (bij minder dan 1 op de 100 mensen)

  • Een te laag bloedglucose (hypo). Dit ontstaat vaker bij combinatie met andere glucoseverlagers. U kunt een 'hypo' herkennen aan de volgende verschijnselen: honger, een wisselend humeur, verwardheid, hoofdpijn, vermoeidheid, duizeligheid, bleek gezicht, wazig zien, beven, zweten en hartkloppingen.

    U kunt deze verschijnselen opheffen door iets te eten of te drinken, bij voorkeur druivensuiker, of eventueel suikerklontjes, een lepel honing, extra zoete limonade of een sportdrank.

  • Pijnlijke spieren of gewrichten, vooral als u ook de glucoseverlager metformine gebruikt.

    Raadpleeg bij ernstige gewrichtspijn uw arts.

  • Te veel cholesterol in het bloed, als u ook een glucoseverlager gebruikt van het sulfonylureum-type, zoals glimepiride, tolbutamide of gliclazide.

  • Vocht vasthouden in armen en benen, vooral als u ook de glucoseverlager pioglitazon gebruikt. Mensen die al last hebben van vocht vasthouden, bijvoorbeeld door hartfalen, zijn hier extra gevoelig voor.

    Overleg daarom voor gebruik met uw arts als u hartfalen of oedeem heeft.

  • Ontsteking van de alvleesklier. Waarschuw uw arts bij zeer hevige aanhoudende buikpijn.

  • Overgevoeligheid. Deze uit zich in huiduitslag, jeuk en galbulten.

    Er is een zeer zeldzame kans op een ernstige huidaandoening met blaarvorming. De blaren ontstaan met name op de lippen en op de slijmvliezen van de mond en geslachtsdelen. Een ernstige overgevoeligheid kan zich ook uiten in een opgezwollen gezicht. Ga dan onmiddellijk naar een arts. In beide gevallen mag u in de toekomst dit soort medicijnen niet meer gebruiken. Geef daarom aan de apotheek door dat u overgevoelig bent voor saxagliptine. Het apotheekteam kan er dan op letten dat u dit medicijn of andere soortgelijke medicijnen niet opnieuw krijgt.

  • Moeilijk een erectie kunnen krijgen.

    Neem contact op met uw arts als u hier last van heeft.

  • Blaarziekte. Dit is een zeldzame ziekte die opeens kan ontstaan. U herkent dit aan blaren over uw hele lichaam en op uw slijmvliezen. Meestal met hevige jeuk.

    Krijgt u blaren? Ga dan meteen naar uw arts of de Eerste-Hulpdienst.

Uitleg frequenties

Regelmatig : bij meer dan 30 op de 100 mensen
Soms : bij 10 tot 30 op de 100 mensen
Zelden : bij 1 tot 10 op de 100 mensen
Zeer zelden : bij minder dan 1 op de 100 mensen

Mag ik saxagliptine gebruiken met andere medicijnen?

Er zijn van dit medicijn geen belangrijke wisselwerkingen met andere medicijnen bekend.

Kan ik met dit medicijn autorijden, alcohol drinken en alles eten of drinken?

autorijden?
Omdat u kans heeft op een hypo kan het gevaarlijk zijn aan het verkeer deel te nemen. U mag daarom alleen autorijden als u doorgaans een hypo goed voelt aankomen. U kunt hier dan op een goede manier op reageren. Overleg hierover met uw arts.

Let op: ook diabetes kan een reden zijn dat u niet mag autorijden. Hiervoor gelden bepaalde keuringseisen. Wilt u meer informatie over autorijden bij bepaalde aandoeningen? Kijk dan op de website van het CBR. Op deze website kunt u ook de brochure 'Diabetes mellitus en het rijbewijs' vinden.

Mag u wel autorijden?
Houd dan rekening met de volgende adviezen:

  • Rijd alleen als u zich goed voelt.
  • Meet altijd voor u vertrekt uw bloedglucose.
  • Zorg dat u druivensuiker of suikerklontjes in de auto bij de hand heeft.
  • Heeft u tijdens het autorijden een (dreigende) hypo?
    – Zoek een veilige plek en breng de auto daar tot stilstand.
    – Eet wat druivensuiker of suikerklontjes.
    – Controleer uw bloedglucose en rijd pas verder als deze hoger is dan 6
    mmol/liter.

alcohol drinken?
Alcohol kan een 'hypo' veroorzaken en uw lichaam herstelt hier trager van. Probeer het drinken van alcohol eerst met mate uit. U kunt dan zelf inschatten of u er veel last van krijgt. Als algemene richtlijn geldt niet meer dan twee glazen alcohol per dag. Drink de alcohol wel op een gevulde maag, anders is het effect op de bloedglucose te sterk.

alles eten?
Houd bij wat en hoeveel u eet. Bij diabetes is een goed gewicht erg belangrijk. Als u overgewicht heeft, is het daarom aan te raden af te vallen. Raadpleeg eventueel een diëtist.

Verder is het belangrijk dat u de koolhydraten in uw eten zo veel mogelijk over de dag verspreidt. Koolhydraten zitten vooral in voedingsmiddelen als brood, rijst, aardappelen, fris, koek, snoep en chips.

Mag ik dit medicijn gebruiken als ik zwanger ben, wil worden of borstvoeding geef?

Zwangerschap
Overleg met uw arts. U kunt dit medicijn beter NIET gebruiken als u zwanger bent of binnenkort wilt worden. Over het gebruik van dit medicijn tijdens de zwangerschap is nog te weinig bekend. Als u zwanger bent of binnenkort wilt worden, zult u meestal (tijdelijk) over moeten stappen op een insuline. Overleg hierover met uw arts.

U moet tijdens uw zwangerschap onder strikte controle blijven. Grote schommelingen in uw bloedglucose kunnen schadelijk zijn voor u en voor de groei en ontwikkeling van uw kind. Neem daarom contact op met uw arts zodra u zwanger bent, of dit binnenkort wilt worden.

Borstvoeding
Wilt u borstvoeding geven, overleg dan met uw arts. Het is niet bekend of dit medicijn in de moedermelk terechtkomt en of het schadelijk voor de baby is. Meestal zult u moeten overstappen op insuline of een ander medicijn waarvan bekend is dat u het veilig kunt gebruiken.

Hoe gebruik ik dit medicijn?

Kijk voor de juiste dosering op het etiket van de apotheek.

Wanneer?
U gebruikt dit medicijn 1 keer per dag. Neem het medicijn in samen met de andere medicijnen tegen diabetes.

Hoe lang?
Als dit medicijn uw bloedglucose voldoende naar beneden brengt, moet u het waarschijnlijk uw leven lang gebruiken.

Terug naar overzicht